Kleine tips van Zebrabook
Wat als leesplezier begint met de vrijheid om te dromen?
Je hoeft geen dikke boeken te verslinden om van verhalen te houden. Soms zijn een mooie illustratie, een grappig personage of een gezellig moment samen al genoeg om de magie te laten beginnen.
Een kleurrijk boek, een verhaal om te ontdekken en eindeloos veel om je over te verwonderen.
‘Ik hou niet van lezen!’
Veel ouders hebben die woorden al eens gehoord. Sommige kinderen rennen, tekenen, bouwen of spelen liever dan dat ze rustig met een boek gaan zitten. Andere kinderen raken ontmoedigd wanneer ze moeilijke woorden tegenkomen of lezen vooral beginnen te associëren met schoolwerk.
Dat kan frustrerend zijn, zeker als je zelf graag leest en dat plezier wilt doorgeven.
Maar een kind dat vandaag niet graag leest, hoeft daar niet altijd zo over te blijven denken. Leesplezier kan geleidelijk groeien door positieve ervaringen die aansluiten bij de interesses en behoeften van het kind.
Het belangrijkste is niet dat een kind zoveel mogelijk boeken leest of een bepaald soort verhaal kiest. Het gaat erom te ontdekken dat verhalen grappig, spannend, troostend en verrassend kunnen zijn.
Met deze 10 tips om een kind te motiveren om te lezen maak je boeken aantrekkelijker, zonder dat lezen een verplichting wordt.
1. Vertrek vanuit de interesses van je kind, niet vanuit wat het ‘zou moeten’ lezen
Een kind dat gek is op dinosaurussen, zal misschien veel nieuwsgieriger zijn naar een boek over prehistorische dieren dan naar een klassiek sprookje. Een ander kind is juist gefascineerd door planeten, voertuigen, wilde dieren of grappige avonturen.
Wil je lezen stimuleren? Begin dan bij wat je kind nu al enthousiast maakt.
Boeken kunnen een nieuwe manier worden om favoriete onderwerpen te ontdekken.
Een vraag die het verschil kan maken
Vraag je niet alleen af: ‘Welk boek is goed voor mijn kind?’, maar vooral: ‘Welk onderwerp maakt mijn kind zo nieuwsgierig dat het de volgende bladzijde wil omslaan?’
Informatieve boeken, strips, prentenboeken en gepersonaliseerde verhalen kunnen allemaal een uitstekend vertrekpunt zijn. Er bestaat niet één juiste manier om van lezen te gaan houden.
2. Maak van lezen een gezellig moment samen, geen verplichting
Wanneer een kind voortdurend hoort ‘Lees nog een bladzijde’, ‘Doe wat beter je best’ of ‘Je moet twintig minuten lezen’, kan lezen al snel aanvoelen als een extra taak.
Een paar ontspannen minuten samen genieten van een verhaal kunnen daarentegen uitgroeien tot een fijn ritueel waar het kind naar uitkijkt.
Misschien kruipen jullie samen op de bank, lezen jullie voor het slapengaan, na het vieruurtje of tijdens een rustig moment in het weekend.
Als volwassene kun je voorlezen, grappige stemmetjes gebruiken, even stilstaan bij een leuke illustratie of gewoon luisteren naar wat je kind over het verhaal wil vertellen.
Het gaat er niet om hoelang jullie lezen, maar om hoe fijn dat moment is. Vijf minuten met plezier lezen zijn meer waard dan een lange leessessie die als een verplichting aanvoelt.
3. Laat je kind zelf boeken kiezen
Volwassenen kiezen kinderboeken soms op basis van de aanbevolen leeftijd, de educatieve waarde of suggesties van school.
Dat zijn nuttige criteria, maar de persoonlijke smaak van het kind is minstens even belangrijk.
Laat je kind in de bibliotheek of boekhandel rustig rondkijken, verschillende boeken doorbladeren en kiezen wat de aandacht trekt.
Misschien kiest het een heel eenvoudig boek, een strip of een verhaal dat het al uit het hoofd kent. Dat is helemaal prima.
Zelf mogen kiezen kan kinderen extra zin geven om een boek open te slaan.
Probeer dit eens
Leg drie heel verschillende boeken klaar en laat je kind kiezen welk boek jullie gaan ontdekken. Het mag ook beslissen om slechts enkele bladzijden te lezen of eerst alleen naar de prenten te kijken.
4. Onderschat de kracht van illustraties niet
Voor een kind dat niet graag leest, kan een bladzijde vol tekst behoorlijk overweldigend lijken.
Illustraties bieden een andere ingang tot het verhaal. Ze helpen kinderen begrijpen wat er gebeurt, emoties herkennen, gebeurtenissen voorstellen en raden wat er daarna zal gebeuren.
Een rijk geïllustreerd boek kan daarom bijzonder aantrekkelijk zijn voor kinderen die nog wat terughoudend zijn tegenover lezen.
Ze kunnen beginnen met de prenten te bekijken, vragen te stellen en zelf een verhaal te verzinnen voordat ze ook maar één woord lezen.
En hoewel soms anders wordt gedacht, zijn prentenboeken niet alleen voor peuters en kleuters. Ook oudere kinderen kunnen genieten van gedetailleerde illustraties en fantasierijke werelden.
Een klein kijkspelletje
Vraag voordat je een bladzijde voorleest: ‘Wat denk je dat er nu gaat gebeuren?’ Ontdek daarna samen of de voorspelling klopt.
5. Kies verhalen waarin je kind zichzelf herkent
Sommige kinderen raken meer betrokken bij een verhaal wanneer ze voelen dat het iets met henzelf te maken heeft.
Misschien deelt een personage hun interesses, beleeft het iets herkenbaars of gaat het op een avontuur dat ze zelf ook graag zouden meemaken.
Gepersonaliseerde kinderboeken bieden nog een andere mogelijkheid: de naam van het kind wordt rechtstreeks in het verhaal verwerkt.
Stel je de verrassing voor wanneer je kind ontdekt dat het zelf door de tijd reist, bijzondere personages ontmoet of een mysterieuze opdracht krijgt.
Plots vertelt het boek niet meer alleen het verhaal van iemand anders. Het nodigt de jonge lezer uit om zichzelf midden in het avontuur voor te stellen.
Wat als de held dezelfde naam heeft?
Voor sommige kinderen kan het zien van hun eigen naam in een verhaal net dat kleine vonkje zijn waardoor ze aandachtiger luisteren en vragen: ‘En wat gebeurt er nu met mij?’
In De reis door de tijd – Deel 1 gaat de naam van het kind mee op een spannend avontuur langs verschillende periodes uit de geschiedenis.
Een gepersonaliseerd boek is natuurlijk geen wondermiddel. Maar als het verhaal aansluit bij de interesses van het kind, kan het een extra reden zijn om te ontdekken hoe het verdergaat.
6. Blijf voorlezen, ook wanneer je kind al zelf kan lezen
Zodra kinderen leren lezen, zijn we soms geneigd hen zoveel mogelijk zelfstandig te laten lezen.
Maar kunnen lezen en graag lezen zijn twee verschillende dingen.
Een kind kan prima een zin lezen en dat toch vermoeiend vinden, vooral wanneer het nog leert om woorden vlot te herkennen.
Door te blijven voorlezen, behoud je het plezier van verhalen ontdekken zonder dat elke bladzijde een oefening in woorden ontcijferen wordt.
Je kunt ook om de beurt lezen: de volwassene leest een alinea, het kind een zin en daarna neemt de volwassene weer over. Of geniet gewoon samen van het verhaal, zonder dat het kind zelf hoeft te lezen.
Ook luisteren naar verhalen is een waardevolle manier om met boeken bezig te zijn.
7. Maak een gezellig leeshoekje
Je hebt geen enorme boekenkast nodig om een kind warm te maken voor lezen.
Een comfortabel kussen, een dekentje, een klein lampje en enkele boeken binnen handbereik kunnen al voldoende zijn om een uitnodigend plekje te creëren.
Het is fijn als de boeken zichtbaar zijn en gemakkelijk gepakt kunnen worden. Wanneer ze op kinderhoogte staan, kan je kind er spontaan eentje uitkiezen.
Maak van het leeshoekje geen plek waar je kind naartoe moet om te oefenen. Laat het vooral een plek zijn die verbonden is met rust, ontspanning en plezier.
Wat hoort bij een fijn leeshoekje?
✓ Een comfortabel en rustig plekje
✓ Enkele boeken die jullie samen uitkiezen
✓ Zachte, aangename verlichting
✓ De vrijheid om te bladeren, prenten te bekijken of te luisteren
✓ En vooral: geen verplichting om een boek uit te lezen
8. Laat verhalen ook buiten het boek tot leven komen
Een verhaal hoeft niet te eindigen wanneer je het boek dichtslaat.
Gaat het verhaal over dieren? Misschien kunnen jullie er tijdens een wandeling naar op zoek gaan. Speelt het zich af in de ruimte? Kijk dan samen naar de sterren. Reizen de personages door de tijd? Bekijk samen afbeeldingen van kastelen, piramides of oude beschavingen.
Zo verbind je verhalen met ervaringen uit het dagelijkse leven.
Misschien krijgt je kind daardoor zelfs zin om het boek opnieuw open te slaan en een favoriet personage of een bijzonder detail terug te vinden.
Vier ideeën om verder te spelen met een verhaal
9. Laat zien dat volwassenen ook graag lezen
Kinderen merken veel op van de gewoontes van de volwassenen om hen heen.
Wanneer ze een ouder zien genieten van een roman, een recept zien lezen, door een tijdschrift zien bladeren of een informatief boek zien ontdekken, merken ze dat lezen bij het dagelijkse leven hoort.
Je hoeft geen dikke romans te lezen om het goede voorbeeld te geven. Het gaat erom te laten zien dat woorden ons helpen om te ontdekken, te begrijpen, te fantaseren en plezier te beleven.
Je kunt ook je eigen ontdekkingen delen: vertel over een grappig stukje, laat een mooie illustratie zien of leg uit waarom je een bepaald verhaal zo leuk vond.
Een kind hoeft niet voortdurend te horen dat lezen belangrijk is. Soms is het al genoeg om te zien hoeveel plezier de mensen van wie het houdt aan boeken beleven.
10. Respecteer het tempo van je kind en vier kleine stapjes
Sommige kinderen ontwikkelen al heel jong een passie voor boeken. Andere hebben meer tijd nodig om de verhalen te ontdekken die hen echt aanspreken.
Vergelijk je kind daarom liever niet met broers, zussen, klasgenoten of andere kinderen van dezelfde leeftijd.
Een kind dat aandachtig naar een verhaal luistert, een vraag stelt over een illustratie of vraagt om een favoriete passage opnieuw te horen, toont al belangstelling voor boeken.
Die kleine signalen verdienen positieve aandacht, zonder dat ze meteen een nieuwe prestatie moeten worden.
Leesplezier is geen wedstrijd.
Soms groeit het bladzijde na bladzijde, glimlach na glimlach en verhaal na verhaal.
Als je kind langdurig moeite heeft met lezen, erg moe wordt tijdens het lezen of bijzonder gespannen reageert op geschreven woorden, kan het nuttig zijn om dit met de leerkracht te bespreken. Soms kan de juiste ondersteuning lezen gemakkelijker en aangenamer maken.
Voor elke leesuitdaging een klein idee
Er bestaat geen oplossing die voor elk kind werkt. Maar afhankelijk van wat je kind tegenhoudt, kun je verschillende dingen proberen.
| Als je kind... | Probeer dan eens... |
|---|---|
| Lezen saai vindt | Een boek over een favoriete hobby, een strip of een grappig verhaal |
| Ontmoedigd raakt door moeilijke woorden | Een prentenboek en samen hardop lezen |
| Zich moeilijk kan concentreren | Korte leesmomenten, vragen en interactieve verhalen |
| Liever speelt | Verhalen om na te spelen, te tekenen of verder te verzinnen met speelgoed |
| Niet geïnteresseerd is in de personages | Een verhaal dat aansluit bij de interesses van het kind of waarin het zichzelf herkent |
Veelgemaakte fouten wanneer een kind niet graag leest
Wanneer we kinderen willen aanmoedigen om te lezen, kunnen sommige goedbedoelde reacties onbedoeld het tegenovergestelde effect hebben.
Kinderen vergelijken
Elk kind ontwikkelt zijn eigen interesses en vaardigheden op zijn eigen tempo.
Te moeilijke boeken opleggen
Een verhaal dat te lastig is, kan eerder ontmoedigen dan nieuwsgierig maken.
Elke fout verbeteren
Tijdens lezen voor het plezier is het vaak beter om het verhaal niet voortdurend te onderbreken en de inspanning van het kind te waarderen.
Van elk leesmoment een oefening maken
Boeken mogen ook ontspanning bieden, zonder vragen of een toets achteraf.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen over kinderen die niet graag lezen
Waarom houdt mijn kind niet van lezen?
Dat kan verschillende redenen hebben: weinig interesse in de aangeboden boeken, leesmoeilijkheden, vermoeidheid, een voorkeur voor andere activiteiten of negatieve ervaringen met lezen. Begrijpen wat je kind tegenhoudt, is vaak de eerste stap om het te helpen.
Hoe stimuleer je lezen bij een kind van 5 of 6 jaar?
Kies geïllustreerde verhalen, lees voor, ontdek boeken over favoriete onderwerpen en maak tijd voor korte, ontspannen leesmomenten. Op deze leeftijd is genieten van verhalen en ernaar luisteren minstens even belangrijk als letters leren herkennen.
Hoe motiveer je een kind van 7 of 8 jaar dat niet wil lezen?
Laat je kind boeken kiezen die aansluiten bij zijn interesses, ook strips en informatieve boeken. Blijf samen lezen en voorkom dat elk leesmoment als schoolwerk aanvoelt. Als de weerstand samenhangt met aanhoudende moeilijkheden, bespreek dit dan met de leerkracht.
Hoelang moet een kind elke dag lezen?
Er bestaat geen ideale leesduur die voor ieder kind geldt. Om leesplezier te ontwikkelen, kunnen enkele regelmatige en aangename minuten een goed begin zijn. Schoolse verplichtingen en eventuele adviezen van leerkrachten moeten afzonderlijk worden bekeken.
Tellen strips ook als lezen?
Ja. Strips combineren woorden en beelden. Zo kunnen kinderen verhalen volgen, nieuwe woorden ontdekken en plezier beleven aan lezen. Ze zijn vaak een uitstekend vertrekpunt voor kinderen die niet van lange teksten houden.
Moet je een kind verplichten om een boek uit te lezen?
Wanneer het om lezen voor het plezier gaat, is dat meestal niet nodig. Als een verhaal niet aanspreekt, kan het beter zijn om een ander boek te kiezen. Het doel is dat kinderen uit zichzelf naar boeken blijven grijpen, niet dat ze elk verhaal koste wat het kost uitlezen.
Kan een gepersonaliseerd boek een kind motiveren om te lezen?
Bij sommige kinderen wel. Hun eigen naam in een verhaal ontdekken of zichzelf als hoofdpersonage voorstellen, kan nieuwsgierigheid opwekken. Het onderwerp, de kwaliteit van de illustraties en het plezier van samen lezen blijven daarbij essentieel.
Leesplezier stimuleren begint bij nieuwsgierigheid
Een kind dat niet graag leest, heeft niet noodzakelijk meer boeken, meer oefeningen of meer aansporingen nodig om zijn best te doen.
Soms heeft het gewoon het juiste verhaal nodig, op het juiste moment, in de juiste sfeer.
Een avontuur dat aansluit bij zijn passies. Een illustratie die het aan het lachen maakt. Een personage waar het dol op wordt. Of een paar kostbare minuten samen met mama of papa.
Elk positief moment kan bijdragen aan een ontspannen en fijne band met boeken.
En als je kind op een dag spontaan vraagt ‘Lezen we nog een verhaaltje?’, is dat misschien wel het mooiste teken dat het leesplezier begint te groeien.
De wereld van Zebrabook
Wat als het volgende verhaal de naam van je kind draagt?
Van fascinerende dieren tot bijzondere tijdreizen: ontdek gepersonaliseerde kinderboeken die uitnodigen om te ontdekken, te fantaseren en te dromen. Een andere manier om kinderen het plezier van verhalen te laten beleven.
Ontdek onze gepersonaliseerde kinderboeken →